De natuur is zo kwetsbaar dat zelfs honden er soms niet mogen poepen

De natuur in Nederland staat zo onder druk dat honden steeds vaker niet meer door het bos mogen lopen. Zeldzame planten verdwijnen door de stikstof in hondendrollen en rennende honden jagen andere dieren op. Het leidde deze week tot een hoop ophef en verontwaardiging bij buurtbewoners en op sociale media: het Ulvenhoutse Bos bij Breda is vanaf komende zomer voor een groot deel afgesloten voor honden. Terwijl het volledige 112 hectare grote natuurgebied nu nog hondenlosloopgebied is.

Het verbod komt er onder meer omdat hondendrollen en urine tot veel stikstof in het gebied leiden. Daardoor verdwijnen kwetsbare planten uit het gebied. Ook zorgen rennende honden ervoor dat planten worden vertrapt en dat vogels en zoogdieren worden weggejaagd.

Terreinbeheerders worstelen steeds vaker met honden in hun gebied. Sinds twee jaar zijn honden verboden in het natuurgebied Bilwijk bij het Zuid-Hollandse Haastrecht. En op meerdere plekken in het land is een aanlijnplicht ingevoerd, in de hoop dat baasjes de poep van hun honden dan opruimen.

Het tekent hoe slecht de natuur in Nederland ervoor staat. De situatie is zo wankel dat elk duwtje grote gevolgen kan hebben. Je zou kunnen denken: wat maakt één hondendrol nou uit? Maar soms zijn planten door de dikke stikstofdeken over Nederland zo kwetsbaar geworden dat hondenpoep ze al de das omdoet.

Tienduizenden kilo's poep per jaar
En het gaat vaak niet om één hondendrol. In sommige natuurgebieden komen zo veel honden dat het om een immense hoeveelheid poep gaat. In het Ulvenhoutse Bos komen jaarlijks tussen de 140.000 en 730.000 honden. Uit berekeningen blijkt dat die jaarlijks tienduizenden kilo's poep en tienduizenden liters urine in het bos achterlaten.

Daar komt bij dat loslopende honden zeldzame planten vertrappen en door hun jachtinstinct achter vogels en andere dieren aan gaan. In het Ulvenhoutse Bos leeft op dit moment één ree. De Ecologische Autoriteit heeft het gebied onderzocht en verwacht dat dat er nu niet meer worden, door het grote aantal loslopende honden.

Een half uur rijden verder, in de Loonse en Drunense Duinen, worstelt ook Natuurmonumenten met loslopende honden en de toenemende recreatiedruk. En dat mensen zich lang niet altijd aan de regels houden, maakt het nog lastiger, vertelt een boswachter in onderstaand artikel.

Broedende vogels lijden onder te veel honden, ruiters en mountainbikers
Over drie jaar is het hele bos verboden voor honden. Het was de bedoeling dat het Ulvenhoutse Bos komende zomer helemaal zou worden afgesloten voor honden. Maar omdat veel mensen er dagelijks met hun hond komen, zou dat te snel zijn. Daarom is vanaf komende zomer 40 procent van het gebied verboden voor honden. In nog eens 40 procent geldt een aanlijn- en opruimplicht en 20 procent blijft voorlopig losloopgebied.

Over drie jaar mogen honden alsnog niet meer in het hele natuurgebied komen. In de tussentijd werkt de gemeente aan nieuwe losloopgebieden als alternatief. "Ook op loopafstand van huizen," vertelt een woordvoerder van Staatsbosbeheer.

"Om natuurdoelen te halen, moeten honden eigenlijk nu al uit het bos. Maar we hebben gekozen voor een tussenvorm, omdat we tot de conclusie kwamen dat direct volledig afsluiten niet prettig zou zijn."

Overigens is het hondenverbod niet de enige maatregel die wordt genomen om de kwaliteit van de natuur te verbeteren. Het gaat om in totaal ruim twintig maatregelen.

Boswachters krijgen agressieve reacties
Het besluit is genomen door meerdere partijen, zoals de provincie Noord-Brabant, het waterschap, land- en tuinbouworganisatie ZLTO en meerdere gemeenten. Maar Staatsbosbeheer is de gebeten hond, merkt de woordvoerder. "Een aantal boswachters is heel agressief bejegend."

Toch staat Staatsbosbeheer volledig achter het besluit. "Dit is een Natura 2000-gebied. Europa eist dat we ons best doen bepaalde dier- en plantensoorten in stand te houden. Dat hebben we met elkaar afgesproken. En we zien gewoon dat we de basis niet op orde krijgen."

Deze week ging veel aandacht uit naar het Ulvenhoutse Bos, maar de woordvoerder verwacht dat honden binnenkort in meer natuurgebieden niet meer mogen komen. "Iedereen zal iets moeten inleveren om de natuur te herstellen. Niet alleen bedrijven en de landbouw, maar in dit geval ook hondenbezitters"Niet alleen bedrijven en de landbouw, maar in dit geval ook hondenbezitters."

"Hier in het Ulvenhoutse Bos zitten vijf soorten spechten. Dat is best uniek en dat zijn dingen die je wilt behouden," zegt de woordvoerder. "De verstoring door honden is hier zo massaal, dat we niet meer met droge ogen konden verkondigen dat dit losloopgebied blijft én dat we natuurkwaliteit proberen te borgen."

Bronvermelding: Job van der Plicht, "De natuur is zo kwetsbaar dat zelfs honden er soms niet mogen poepen," 17 jan 2026, NU.nl.